Mark de Groot is projectmanager Patiënt- en Cliëntorganisaties bij OBA-Milesstones. Zijn loopbaan is een schoolvoorbeeld van doorzetten om optimaal te kunnen participeren – ook met een beperking. Door een groeistoornis is zijn lengteontwikkeling blijven steken op 1,20 m. Ook heeft Mark een hoorbeperking. Toen hij zes jaar was kwam hij – met een spraak- en taal achterstand – bij het SBO De Weerklank in Leiden. Daarna leek hij automatisch door te stromen naar het VSO. Al in het eerste jaar besefte Mark dat het VSO hem geen beroepsmatig toekomstperspectief kon bieden. En hij stapte over naar het regulier onderwijs – tegen het schooladvies in. Zijn ouders steunden hem echter voluit. “Daar ben ik ze nog dankbaar voor.” Via Mavo en VWO bereikte hij het HBO en volgde een volwaardige opleiding. Een omweg van drie jaar. Toch vond hij het VSO jaar een goede ervaring, met name het onderdeel Symbiose-onderwijs. Daarover gaat zijn bijdrage.
Verleiding
Toen ik puber was, vond ik het al een moeilijke vraag: wat wil ik later worden? En eigenlijk vind ik dat nog steeds een lastige voor een gemiddelde 14-jarige leerling. Je zit dan juist in de periode dat er van alles op je afkomt en je op zoek bent naar een plek in de wereld. Toch vraagt men je dan juist een keuze te maken die bepalend is voor je verdere (beroeps)leven. Niet alleen is het moeilijk om het effect van je keuze goed te overzien. Vaak is ook de verleiding groot om mee te gaan in de waan van je gemoedstoestand of je (teveel) te laten leiden door je ouders of je beste vriend(in). Door dit soort complicerende factoren kan het gebeuren dat je later spijt krijgt. Dat is niet alleen frustrerend voor ouders en leerlingen; voortijdig strandende leerlingen betekenen ook een flinke kostenpost binnen het onderwijs.
Ruimte om te kiezen
Als je een (functie)beperking hebt, is de situatie nog lastiger. De mogelijkheden worden immers beperkt door de effecten van je handicap. Je moet bovendien soms nog vechten tegen vooroordelen bij de ‘verantwoording’ van je besluit. Als je voldoende tijd en ruimte zou krijgen om allerlei zaken af- en mee te wegen, is de kans op mislukking waarschijnlijk kleiner. Doorredenerend kun je stellen dat de instroom in de Wajong ook afneemt als je kinderen de mogelijkheden biedt om een juiste afweging te kunnen maken. Het zou prachtig zijn als je de tijd hebt om over je toekomst na te denken. En om te werken aan je zelfbeeld met vragen als: wie ben ik en wat wil ik? Volgens mij is er dan nog veel meer te winnen als je bovendien inzet op wat je allemaal wel kunt in plaats van wat je niet kunt. Daarin zie ik een mooie rol weggelegd voor het Symbioseonderwijs.
Ik ben als gevolg van een groeistoornis niet groter dan 1,20m. Verder heb ik een hoorbeperking waarvoor ik apparatuur draag. Door die laatste beperking, heb ik, ruim 25 jaar geleden, het eerste jaar op het Speciaal Voortgezet Onderwijs (VSO) doorlopen. Het onderwijspakket werd opgedeeld in twee hoofdmoten. De eerste hoofdmoot bestond uit reguliere lessen (Engels, Biologie, Wiskunde e.d.) op de school zelf. De tweede hoofdmoot was door het Symbioseonderwijs.
Symbioseonderwijs
Vier maal in de week kreeg onze klas na de middagpauze de school les op een reguliere school in beroepsonderwijs.
’s Maandags waren wij op de Huishoudschool (hier leerde ik o.a. koken), op dinsdag op de Lagere Agrarische School (LAS); hier leerden wij vooral veel over de verzorging van gewassen. Op donderdag gingen wij naar de LTS (voor hout- en metaalbewerking) en op vrijdagmiddag brachten we een bezoek aan de kleding- en mode opleiding. De klassenmentor ging mee en moest in de gaten houden dat de lessen werden aangeboden in de juiste aangepaste vorm (i.e. voor kinderen met hoorbeperkingen).
Hoewel mijn fysieke beperkingen het moeilijk maakte om mij te ontwikkelen in één van deze beroepsrichtingen ben ik blij dat ik wel aan deze praktijkgerichte vakken heb kunnen ‘snuffelen’. Het hielp mij mijn mogelijkheden en beperkingen scherper in beeld te krijgen. Ik heb zoiets als een beroepsbewustwordingsproces ondergaan; niet onbelangrijk.
Op een aantal VSO en VMBO-scholen werkt men tegenwoordig op deze manier. Als je het Symbioseonderwijs in een vroeg stadium slim inzet, bijvoorbeeld in combinatie met een E-portfolio-concept waarin je ontwikkeling en competenties overzichtelijk in beeld wordt gebracht, kun je het beroepsbewustwordingsproces sterk bevorderen. Zeker als je, zoals gezegd, inzet op wat leerlingen wel kunnen, in plaats van wat zij niet kunnen.”
Mark de Groot
projectmanager Patiënt- en Cliëntorganisaties
Meer weten? Kijk op Mark’s eigen site: www.samenpresteerjemeer.nl
:
