Het derde en laatste deel over de visie van Marieke de Koning op het rapport van de commissie Maatstaf ‘Meer Mogelijk maken, studeren met een functiebeperking in het hoger onderwijs’. Marieke is ervaringsdeskundige als student met functiebeperking in het hoger onderwijs en werkzaam bij CrossOver. Dit keer aandacht voor het lesprogramma, aanspreekpunten en ondersteuning.
In het rapport gaat de commissie onder meer in op de mogelijkheden om het lesprogramma aan te passen. Ze stellen dat er meer flexibiliteit in het lesprogramma mogelijk moet zijn. Omdat opleidingen schakelprogramma’s aanbieden voor leerlingen die al een gedeelte van de competenties voor een opleiding hebben behaald in een andere opleiding, denk ik dat dit zeker mogelijk moet zijn. Al zal er altijd een mate van opbouw in het lesprogramma nodig zijn. Een basis is nodig om vervolgvakken te kunnen volgen. Als een student een aanpassing in het lesprogramma nodig heeft, omdat bijvoorbeeld zijn of haar belastbaarheid beperkt is, kan hierdoor de opgelopen vertraging worden beperkt. Maar realistisch gezien zal de student dan wel vertraging oplopen.
Beperking melden
Het helpt als de student voor aanvang van de studie zijn of haar beperking meldt en een gesprek heeft met bijvoorbeeld een studieadviseur. De grootste en duidelijkste aandachtspunten kunnen dan op voorhand worden opgelost. Ook kun je zien of het toekomstig beroep geschikt is voor de student. Is dit niet het geval, dan kan er nog anders gekozen worden. Zo voorkom je veel leed.
Verandering op tijd opmerken
Toch denk ik dat het niet altijd mogelijk is om alles van te voren te overzien. Soms kom je tijdens je studie nog dingen tegen, of verandert je situatie waardoor er verdere aanpassingen nodig zijn. Door regelmatig begeleidings- of voortgangsgesprekken te voeren, worden deze veranderingen op tijd opgemerkt. Maar ook hier ligt een verantwoordelijkheid bij de student om het tijdig te melden. Aan de andere kant, als alles goed loopt waarom zou je die gesprekken dan voeren? Dat kost ook extra tijd en energie.
Aanspreekpunt
Bovendien zou het fijn zijn als er in een instelling een aanspreekpunt is waar studenten met een beperking terecht kunnen. Bijvoorbeeld met vragen over -en ondersteuning bij- het aanvragen van voorzieningen, aanpassingen in het curriculum en noem maar op. Zodat dat niet voor elke student opnieuw uitgezocht moet worden zoals de commissie adviseert.
Geen strikte scheiding tussen onderwijs, arbeid en zorg
Verder lijkt het me goed als voorzieningen voor onderwijs arbeid en eventueel zorg, niet meer strikt gescheiden zijn zoals de commissie ook aangeeft. Op die manier kun je de best mogelijke ondersteuning bieden. Daarbij heb je, naast de instellingen voor hoger onderwijs, ook het UWV en de zorgverzekeraars nodig. Punt is wel dat scholen de voorzieningen en ondersteuning noemen en aanbieden, maar uiteindelijk bepaalt de student: het is zijn of haar verantwoordelijkheid en keuze om er gebruik van te maken. De studenten zelf pleiten voor een landelijke samenwerking tussen instellingen of een expertisecentrum. Wellicht is het goed om eerst te kijken welke organisaties en instellingen zich hier al mee bezig houden, voordat iets nieuws wordt opgestart.
Arbeidstoeleiding?
Tenslotte merkt de commissie op dat veel studenten met een beperking behoefte hebben aan advies en ondersteuning naar arbeid. Wil de commissie dat instellingen voor hoger onderwijs aan arbeidstoeleiding gaan doen? Dat lijkt mij niet de bedoeling. Trainingen rondom studeren en solliciteren met een beperking worden aangeboden door ‘Handicap en studie’, zowel voor studieadviseurs als studenten. Bovendien zijn er re-integratiebureaus die gespecialiseerd zijn in het begeleiden van jongeren met een beperking.
:
