“Ga persoonlijk langs bij werkgevers”

Ik zit in de grote zaal van het Jan van Breemeninstituut in Amsterdam. Een bont gezelschap is afgekomen op de werkconferentie Baanbrekend. Werk zoeken en houden, daar gaat het om, voor alle mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Werkgevers zijn van de partij, arbeidsdeskundigen, reïntegratiebedrijven en belangenorganisaties. Maar ook mensen van het CWI en UWV en werkzoekenden met een arbeidsbeperking of handicap. De mouwen zijn opgestroopt om werk te vinden en te houden. “Onbekend maakt onbemind; ga persoonlijk langs bij werkgevers.”

Woensdag 29 oktober. De middag begint plenair, met sprekers van verschillend pluimage. Nicolette Mak vertelt dat ze als werkgever voor mensen met een lastig lichaam gaat bemid-delen met gangbare uitzend- en detacheringsbureau’s voor haar specifieke doelgroep werk-zoekenden. Haar bedrijf Valid Express ontstond uit ergernis; ze startte een koeriersbedrijf om mensen met een ‘lastig lichaam’ een baan te gunnen, zoals haar broer, die een erfelijke spierziekte heeft. Nu Valid Express een enorme groei heeft doorgemaakt, kijkt Nicolette verder met Valid werving. “Mijn netwerk is groot genoeg. Over tien jaar hebben we een ander soort samenleving.”

Mark Janssen van advies & research bureau AdSearch schetst de resultaten van het onderzoek ‘Herkeurd… heeft u al een baan? Voor de 40% die na herkeuring werk vindt, helpen zaken als: zelfregie, leren accepteren van en omgaan met de handicap en steun van familie en vrienden. Ook voorlichting, advies en ondersteuning in het woud van bureaucratie zijn van belang, evenals een voortraject om er weer in te komen. Als het gaat om weer aan het werk gaan na een WAO herkeuring, blijkt de slogan ‘werk boven inkomen’ in praktijk uit te monden in ‘gebrek aan werk en bovendien inkomstenverlies’.

De aanbevelingen uit het onderzoek van AdSearch gelden niet alleen voor herkeurde WAO-ers; alle werkzoekenden met een arbeidsbeperking of handicap hebben immers baat bij de toegevoegde waarde van kleine reïntegratiebedrijven die maatwerk leveren. En detachering kan een hoop weerstand bij de werkgever wegnemen, weerstand tegen de papieren romp-slomp en bureaucratisch geregel. Opvallend is dat de rol huisartsen, medici, psychiaters en psychosociale hulpverleners ontbreekt in het hele onderzoek.

Het is bijna flauw dat het UWV er weer van langs krijgt vanmiddag. Dat vinden de aanwezigen ook. Michel van Lookeren ziet bijzonder slecht en is eigenaar van bureau Obol, sinds 1997 specialist in het begeleiden van mensen met visuele handicap naar werk. “Wij moeten de hand ook in eigen boezem steken”, zegt Michel. “We worden in dat speciale onderwijs eigenlijk opgeleid om arbeidsongeschikt te zijn”, beaamt een vrouw aan dezelfde tafel. “Het is echt mogelijk om binnen één dag een leeshulpmiddel in huis te halen via het UWV”, zegt Michel. Met een case-load van 1000 werkzoekenden is het voor een arbeidsbegeleider van het UWV natuurlijk ook ondoenlijk om maatwerk te leveren. Doe daar wat aan, UWV!

Er is behoefte aan grotere transparantie van reïntegratiebedrijven. Daar hebben we ongeveer 2200 van in Nederland, maar wat ze concreet aanbieden is onbekend; vage reclametaal op de websites zegt niets. Maak gebruik van detachering en laat het detacheringsbureau alle rompslomp en risico weghalen bij de werkgever.
Annemarie Kolenberg is manisch depressief en werkt 20 uur per week als redacteur. Haar handicap is onzichtbaar. Neem de tijd om te rehabiliteren en te accepteren wat is, zegt zij. Ga vervolgens pro-actief op zoek naar werk en ga daarbij uit van je passie en kwaliteiten.

Wendelien Vos loste dit anders op. Wendelien heeft jeugdreuma en besloot om voor zichzelf te beginnen als tekstschrijver. “Elk zichzelf respecterend bedrijf heeft een kolfruimte, er zijn ruimtes voor rokers, maar ik kon geen rustruimte voor elkaar krijgen.” Samen met haar IRO coach kwam ze tot het besluit om een eigen bedrijf te beginnen, en dat is een hele opluchting. Ook Wendelien pleit voor een bedrijf dat de rompslomp wegneemt bij werkgevers èn voor een omslag in de beeldvorming.

Olivier van Buren, coördinator bij Instap, heeft een helder en compact verhaal
“Ga persoonlijk langs bij de werkgever. Je kunt de meest fantastische plannen hebben, maar als de directe leidinggevende ook maar iets van scepsis heeft, dan gaat het niet werken. Ga de boer op en knoop een persoonlijk gesprek aan. Want de werkgever vindt het allemaal maar eng, die moet al knokken om zelf zijn bedrijf draaiende te houden.” Over de houding van de begeleider is Olivier ook nuchter: “Wat is er erg aan, als het fout gaat? Onderdeel van het herstel is dat het fout mag gaan, dat het geen ramp is als het anders loopt dan je had gehoopt.” Olivier benadrukt dat mensen zelf de regie moeten houden, niet instanties. “Help als er behoefte aan is, maar ga niet vertellen hoe het moet.” En beloof geen wonderen, voegt hij toe. “Blijf realistisch, sommige banen zijn niet haalbaar en vaak is tijd nodig om op de plek terecht te komen waar je wil zijn.”

Stem of voeg toe aan :