Tijdens het congres De Omslag: van Wajong naar Werk werden er verschillende workshops gegeven. Een belangrijke vraag op het congres was: “Hoe bereik ik jongeren met een Wajong-uitkering?” Susana Rusch woonde voor CrossOver een workshop bij die deze vraag zo goed mogelijk probeerde te beantwoorden.
Ik glip rond half twaalf een zaal binnen, waar Mark Mieras een workshop begeleidt onder de veel-zeggende titel: Wajongeren bereiken; een vak apart! De zaal zit vol met een prettig gemengd ge-zelschap. Het UWV is vertegenwoordigd, er zit zowaar een verdwaalde werkgever. Jongeren met onzichtbare beperkingen zitten tussen arbeidsdeskundigen, consulenten, jobcoaches, adviseurs, ondernemers en managers. Kortom, mensen die Wajongeren weer richting werk willen begeleiden. Workshopleider Mark Mieras is wetenschapsjournalist en auteur van het boek Ben ik dit? Hij verklapt direct dat hij dyslectisch is, en vraagt wie nog meer een beperking of handicap heeft en wat die dan is. Zo, de toon is gezet. De afdeling spierziekte is royaal vertegenwoordigd met diverse mensen in een rolstoel. Pieter Hilhorst, dagvoorzitter van het congres en columnist van de Volkskrant, is ook van de partij. “Hij zal op de flip-over schrijven”, vertelt Mark “want dat is voor mij als dyslect een titanenklus”.
Duwtje
Dat Wajongeren moeilijk te bereiken zijn blijkt al snel. Soms duurt alleen dat al drie maanden! Een ander geeft aan dat hij uit een bestand van 1000 mensen met moeite een groep van tien weet te bereiken om aan het werk te helpen. Een leidinggevende van het UWV erkent het dilemma. “Ik heb 9 arbeidsdeskundigen op een bestand van 8000 mensen. Wij kunnen onmogelijk weten wie geschikt is om door te verwijzen naar dergelijke projecten.”
Er zinderen allerlei hoopgevende initiatieven door de ruimte. Zoals het popfestival PopKorn dat Suna Duijf organiseerde met haar bedrijf Suna belevenis communicatie. Het muziekfeest voor mensen met en zonder handicap werd georganiseerd door jongeren met een beperking die wer-den gekoppeld aan een professional “Dat verbindt en opent”, zegt ze. Suna adviseert te zoeken naar een vonk en vuur te maken. “Hou het vooral kleinschalig. Jongeren zijn geen planners; neem ze mee in het proces en geef ze duidelijke eigen rol daarin.” Ze zet mentoren in en werkt aan discipline. “Persoonlijk contact is essentieel, motivatie groeit daardoor. Dat de jongere uiteindelijk een baan heeft is niet eens het belangrijkste. Wel dat hij weer gelooft in zichzelf, uit de sleur is gestapt, een nieuw leven heeft gekregen, een duwtje in de rug, en nu op eigen kracht verder kan. Dat is nog eens een omslag”, vertelt Suna. Een jongeman met lange staart vertelt achteloos dat hij na dit project een boek heeft geschreven. Hij is altijd moe.
Succes
Mark Mieras kan aanhaken op het positieve effect van succes boeken en daardoor in jezelf geloven. Zijn boek Ben ik dit? staat boordevol hersenonderzoek. Mark toont kleurige foto’s van zijn eigen hersendoorsnede en van muizen die via de vloer stroomstootjes krijgen in hokjes waar ze niet uit kunnen. Wanneer na een bepaalde tijd een gat wordt gezaagd in de zijkant van het hok gaan de muizen er niet uit. “Dit is aangeleerde hulpeloosheid”, vertelt Mark. “Maar, wanneer er een muis bij komt, die dit gedrag nog niet heeft geleerd, dan laat deze muis de hulpeloze muis de weg naar buiten zien”, aldus Mark. Succes verandert aantoonbaar de werking van de hersenen. Nooit succes hebben ook. De clou is dus dat het zien en geloven van eigen succes van doorslag-gevend belang is, om niet te vervallen in apathie en passiviteit. Zie hier het belang van de doortastende arbeidsdeskundige. Hoe langer er uit, hoe hulpelozer het gedrag, dus snelle toeleiding naar een baan is het devies.
Netwerken via Hyves
Wat enorm aanslaat is een project Drive op Hyves. Een populair platform voor inmiddels 900 ambitieuze jongeren met een handicap. Mensen die elkaar buiten elke associaties met het UWV ontmoeten. Michiel Stockman van Drive legt uit dat mensen bij Drive worden uitgenodigd zichzelf eerlijk te presenteren op een bestaande ontmoetingsplaats Hyves, wat drempelverlagend werkt. Bovendien zie je de handicap niet.Iedereen is gelijk in zijn anders-zijn. Discussies worden actief gestuurd en zijn gericht op kracht, niet op klacht. Andere partijen krijgen ook toegang om mensen verder in beweging te zetten. En er wordt zeker niet alleen naar loondienst gekeken, maar ook naar alternatieve werkvormen. Jongeren met een Wajong-uitkering bereiken? Het kan dus wel!

