Hoe zijn de Verburggelden de afgelopen 4 jaar besteed? Daarover ging het tijdens het congres de Omslag: Van Wajong naar Werk op 1 oktober in Amsterdam. Opzoek naar antwoorden op de vraag hoe je mensen met een beperking of grote afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk krijgt en houdt. CrossOver was erbij.
Noodzaak
De opening is verpletterend. Een vrouw vertelt wat ze als arbeidsdeskundige heeft gedaan. Maat-werk, empowerment, werkend leren…Alleen de noodzaak ontbrak. Tot zij zelf ziek werd. Een rolstoel komt het podium opgeduwd. Ze heeft ALS, Amyotrogische Lateraal Sclerose. De meesten leven dan nog vijf jaar. Ze neemt plaats in de rolstoel, maakt de riemen vast. “Ik heb recht om te werken, toch? Ik heb nog zo veel te bieden.” zegt ze en dan zakt haar hoofd scheef weg. “Zing, vecht, huil, bid, lach, vecht en bewonder…” zingt Ramses Shaffy, terwijl ze het podium afrijdt.
Een kwart
Dagvoorzitter is Pieter Hilhorst, columnist van de Volkskrant. “Hoeveel procent van de Wajon-geren denkt u aan het werk te krijgen?” vraagt hij. Zestig procent, geeft het grootste deel van de zaal aan. Eén man blijft dapper overeind tot 90%. “Het is een instelling, niet een kwestie van kunnen, maar willen”, pleit hij door de microfoon. Wij kunnen ons aan het einde van de dag aansluiten bij de 90% fanclub, roept Pieter. In praktijk blijkt 26% van de 70.000 Wajongeren aan het werk te zijn. Praten we soms niet teveel over mensen met een Wajong-uitkering in plaats van met hen?
Ruimte
De workshops variëren van empowerment en maatwerk tot de titanenklus om Wajongeren über-haupt te bereiken. En van aangeleerde hulpeloosheid tot het kwispelmoment; het moment waarop de gedemotiveerde Wajongere weer ergens enthousiast over kan worden. In de plenaire afsluiting zegt Suzanne Unck van Suus & Co “Als je mensen de ruimte geeft om te doen wat ze authentiek vanuit zichzelf willen, hebben ze geen excuus meer om zich ergens tegen af te zetten.” Zeg dus vooral niet dat degene tegenover jou een baan mag, want dan wordt die bij voorbaat bang voor alle consequenties die dat heeft op de uitkering.”
Humor
Een impressie van de verzamelde uitspraken aan het einde van de dag: individueel lef en onder-nemerschap creëren een effectief netwerk voor de jongere. Geef vooral vertrouwen en vergeet de humor niet. Bedenk dat iedere jongere èn iedere werkgever uniek is. Laat de jongere de eigen successen zien om niet in apathie te vervallen. En dan nog wat controversiële uitspraken, zoals: Houd het UWV buiten de deur, en de werkgevers die schitteren in afwezigheid. Er zijn helemaal niet te veel regels en wetten is er nog één.
Contra intuïtief
“De omslag zit in het veranderen van denken. Het omdraaien van het niet kunnen en niet durven. Van schroom om te gaan werken vanwege gedoe rondom de uitkering, naar plezier om te gaan werken omdat de uitkering als aanvullend vangnet zekerheid biedt.” Dit vertelt Anette Dümig, lid van de Raad van bestuur van het UWV aan het begin van de dag. Suzanne Unck beaamt dit met haar contra intuïtieve je-mag-geen-baan-aanpak. Allen die zich inzetten om Wajongeren aan een baan te helpen steekt ze een hart onder de riem: “Succes hangt af van wie je bent en wat je laat zien van jezelf. Het is belangrijk om authentiek te zijn en niet te werken vanuit de motivatie dat iemand aan het werk moet, maar vanuit de oprechte belangstelling voor de persoon die tegenover je zit. Oprechte interesse in wat die ander wil en hoe je hem of haar daarin kan ondersteunen. Uiteindelijk heeft onze aanpak zes jongeren aan een baan geholpen.”

